Generał brygady Wiktor Jarosz-Kamionka – żołnierz, patriota i bohater ziemi jarosławskiej
Generał brygady Wiktor Jarosz-Kamionka należy do grona tych oficerów Wojska Polskiego, którzy swoją postawą i służbą zapisali się w historii walk o niepodległą Ojczyznę. Urodził się 21 października 1869 roku w Fałkowicach koło Gdowa w ówczesnym województwie krakowskim. Już jako młody chłopiec interesował się sprawami kraju, a edukację rozpoczął w 1876 roku w sześcioletniej szkole ludowej w Wieliczce. Następnie kształcił się w Krakowie – najpierw w niższym gimnazjum, a później w elitarnej Szkole Kadetów Piechoty w Łobzowie, która przygotowywała młodzież do służby wojskowej.
Po ukończeniu nauki został skierowany do 10. Pułku Piechoty armii austro-węgierskiej. W 1890 roku mianowano go podporucznikiem, powierzając mu dowodzenie plutonem, a później kompanią. Służył m.in. w Wiedniu, Radymnie i Przemyślu, gdzie odbył specjalistyczny kurs przygotowujący do objęcia stanowiska kapitana. Z jednostką rozstał się w październiku 1896 roku, jednak kariera wojskowa towarzyszyła mu dalej.
W przededniu I wojny światowej, w maju 1914 roku, awansował na majora i objął dowództwo batalionu. Na frontach Wielkiej Wojny dowodził 18. Pułkiem Piechoty oraz formacjami marszowymi 4. Armii austro-węgierskiej. Wyróżnił się odwagą i talentem dowódczym, za co nadano mu szlachectwo wraz z herbem i przydomkiem Kamionka Mała – od miejscowości, w pobliżu której zasłużył się w boju. Trzykrotnie odniósł rany podczas działań wojennych.
Po upadku monarchii austro-węgierskiej związał swoje dalsze życie z odradzającą się Polską. 1 listopada 1918 roku został wyznaczony – w imieniu jarosławskiej delegacji Polskiej Komisji Likwidacyjnej – do objęcia wojskowej komendy na terenie powiatu jarosławskiego i pobliskich powiatów. Wkrótce zaangażował się w tworzenie polskiej administracji, obejmując funkcję w Prezydium Wydziału Ścisłego Polskiej Organizacji Narodowej, która przyjęła nazwę „Reprezentacji Rządu Polskiego w Jarosławiu”.
Jako pułkownik Wojska Polskiego od grudnia 1918 roku dowodził grupą operacyjną swojego imienia oraz 14. Pułkiem Piechoty. Do lipca 1919 roku prowadził działania mające na celu odzyskanie Małopolski Wschodniej, zajmując m.in. Sambor, Drohobycz, Stryj, Stanisławów i Niżniów. Następnie powierzono mu dowództwo VIII Brygady Piechoty.
W okresie wojny polsko-bolszewickiej, od sierpnia 1920 do lipca 1921 roku, kierował Obozem Ćwiczeń oraz Centralnym Wyszkoleniem 6. Armii. Za wybitne osiągnięcia wojskowe w maju 1922 roku awansował na generała brygady. Do kwietnia 1927 roku pełnił funkcję zastępcy dowódcy Okręgu Korpusu X w Przemyślu, po czym przeszedł w stan spoczynku.
Za męstwo i zasługi dla Ojczyzny został uhonorowany najwyższymi odznaczeniami państwowymi, w tym Orderem Wojennym Virtuti Militari oraz czterokrotnie Krzyżem Walecznych, przyznanymi za lata 1918–1921.
Po zakończeniu służby zamieszkał w swoim gospodarstwie w Wierzbnej. To tutaj spędził ostatnie lata życia i zmarł 23 września 1952 roku, w wieku 83 lat. Był żonaty z Julią z domu Salwer. Wychowali dwóch synów, których ukształtowali na patriotów – obaj ponieśli śmierć podczas II wojny światowej: jeden w niemieckim obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu, drugi jako pilot w Anglii.
Generał Wiktor Jarosz-Kamionka spoczywa na cmentarzu parafialnym w Wierzbnej u boku żony. Jego postać jest do dziś otoczona szacunkiem i pamięcią mieszkańców, którzy z dumą pielęgnują dorobek i patriotyczne dziedzictwo tego wybitnego oficera.
